Βιολογικά ναι, αλλά όχι από τη Βοιωτία

Η χθεσινή εκπομπή του Άρη Σκιαδόπουλου "Δρόμοι" στην ΕΤ1 θα έπρεπε να αποτελέσει για όλους ένα μάθημα για το πώς είναι δυνατόν, χάρη στην επιμονή, την υπομονή και πάνω απ΄όλα το θάρρος και την αποφασιστικότητα ενός μόνο ανθρώπου, να αφυπνιστεί μια κοινωνία και να δημιουργηθεί ένα ολόκληρο κίνημα αντίδρασης και αντίστασης, κόντρα στην διεφθαρμένη ή αδιάφορη (στην καλύτερη περίπτωση) εξουσία και ενάντια στα (τοπικά και υπερτοπικά) συμφέροντα που προσπαθούν να τη χειραγωγήσουν.

Ήταν η ιστορία του παπα-Γιάννη Οικονομίδη από τα Οινόφυτα Βοιωτίας, ο οποίος από το 2004 δίνει έναν συνεχή και επίμονο αγώνα (μόνος στην αρχή, με όλη την τοπική κοινωνία σήμερα μαζί του) για να αναδείξει το τεράστιο περιβαλλοντικό και κοινωνικό έγκλημα της μόλυνσης του Ασωπού ποταμού από τα λύματα των βιομηχανιών γύρω από τα Οινόφυτα. Ένα έγκλημα που συντελείται εδώ και 30 χρόνια και που κανένας δεν του έδινε σημασία μέχρι που ένας χημικός, εργαζόμενος σε τοπική βιομηχανία απορρυπαντικών, ανακάλυψε στις αρχές της δεκαετίας μας ότι το νερό της περιοχής είχε αρχίσει να γίνεται ακατάλληλο για την παραγωγή απορρυπαντικών (!!! - δεν έβγαινε σωστό το προϊόν στη γραμμή παραγωγής εξαιτίας του νερού) αλλά εξακολουθούσε παρόλα αυτά να χρησιμοποιείται ως πόσιμο! Και ήταν αυτό το γεγονός που οδήγησε τον παπα-Γιάννη να ξεκινήσει τον αγώνα του, για να καταφέρει σήμερα να αναγνωρίζεται το πρόβλημα, αλλά να συνεχίζει (όχι πλέον μόνος του) τον αγώνα για να οδηγηθεί στην τελική λύση. Λύση που μπορεί να έρθει μόνο από τις βουλές της εξουσίας και των συντεταγμένων υπηρεσιών της, με ό,τι αυτό σημαίνει και συνεπάγεται στην Ελλάδα.

Ήταν ήδη εδώ και πολύ καιρό που είχαμε αρχίσει να αποφεύγουμε οικογενειακά την αγορά λαχανικών (βιολογικών μόνο, τα υπόλοιπα έχουν εδώ και 7 χρόνια εξοστρακιστεί από τη καθημερινή μας διατροφή) με προέλευση τη Βοιωτία. Γιατί οι πιστοποιήσεις στα βιολογικά προϊόντα από τους φορείς πιστοποίησης αφορούν μόνο στον έλεγχο της χρήσης παραδοσιακών μεθόδων καλλιέργειας και στην απαγόρευση χρήσης χημικών λιπασμάτων και φαρμάκων, αλλά δεν επεκτείνονται και στον έλεγχο της ποιότητας των εδαφών καλλιέργειας και του νερού ενάντια στην επιμόλυνση από τη βιομηχανική ρύπανση. Και να που πριν από μια βδομάδα ήρθε η δημοσίευση των πρώτων στοιχείων της έρευνας του Επίκουρου Καθηγητή Χημείας Τροφίμων κ. Γιάννη Ζαμπετάκη του Πανεπιστημίου Αθηνών, την οποία όποιος τη διαβάσει μόνο συγκλονισμένος μπορεί να δηλώσει. Έρευνα που έγινε σε λαχανικά που καλλιεργούνται στην επίμαχη περιοχή, στην οποία παράγεται η συντριπτική πλειοψηφία των ποσοτήτων πατάτας, καρότων και κρεμμυδιών που πωλούνται στην Αττική.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, "τα επίπεδα Νικελίου στα λαχανικά που προέρχονται από την ρυπασμένη περιοχή του Ασωπού, εμφανίστηκαν έως και πέντε φορές υψηλότερα από ότι σε αντίστοιχα είδη από άλλες καθαρές περιοχές ενώ υπήρξαν καρότα που η αύξηση Νικελίου έφτασε το 700%. Από 2 έως 3 φορές υψηλότερα ήταν και τα επίπεδα χρωμίου. Στη μέτρηση ανιχνεύτηκαν και άλλα μέταλλα όπως κάδμιο και μόλυβδος, όχι σε ποσότητες που να προκαλούν ανησυχία, ενώ δεν ανιχνεύθηκε καθόλου αρσενικό".

Και παρακάτω διαβάζουμε ότι... "η επιστημονική διερεύνησης της υπόθεσης παρεμποδίστηκε από τους καλλιεργητές της Βοιωτίας για αυτό και η ανάλυση έγινε με δείγματα που συλλέχθηκαν από τα super market και είχαν προέλευση την επίμαχη περιοχή".

Και δυστυχώς, ο ΕΦΕΤ που όφειλε να κινητοποιείται, να ενεργεί, να επιβάλλει το νόμο και να ενημερώνει... περί άλλων τυρβάζει. Καλός καταναλωτής είναι ο ενημερωμένος καταναλωτής, και στην περίπτωση αυτή την ενημέρωση την οφείλουμε πρώτιστα στον αγώνα του παπα-Γιάννη και στη συνέχεια στην έκταση που δίνουν πλέον στο θέμα ένα-δυο κανάλια που φιλοτιμούνται να κάνουν εκπομπές έρευνας για τον Ασωπό (ΣΚΑΪ και ΕΤ1, τα υπόλοιπα ασχολούνται με άλλα... σοβαρά θέματα που πουλάνε περισσότερο).

Ένα είναι σίγουρο: η περιοχή της Βοιωτίας έχει προ πολλού διαγραφεί από τη λίστα των περιοχών προέλευσης των λαχανικών (βιολογικών ή όχι, στην προκειμένη περίπτωση δε φαίνεται να έχει μεγάλη σημασία) που φτάνουν στο πιάτο μας. Και ένα επιβάλλεται: να συνεχιστεί ο αγώνας των κατοίκων και να δικαιωθεί. Για να σωθεί ο Ασωπός, που είναι θέμα τόσο περιβαλλοντικής ευαισθησίας όσο και διαφύλαξης του υπέρτατου αγαθού της υγείας.

Υ.Γ.
στην περιοχή των Οινοφύτων, ένας στους τέσσερις θανάτους σήμερα είναι από καρκίνο. Το ποσοστό αυτό ήταν μόλις 6% το 1981! Σήμερα, όπως αναφέρθηκε και στη χθεσινή εκπομπή, σχεδόν κάθε οικογένεια της περιοχής έχει και έναν καρκινοπαθή...

Μποϋκοτάζ ΙΝΚΑ κατά της ακρίβειας

αντιγράφω από το δικτυακό τόπο του INKA (ΙΝστιτούτο ΚΑταναλωτών):

ΜΠΟΫΚΟΤΑΖ ΙΝΚΑ Κατά της ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Εμείς οι καταναλωτές, η κίνηση της αγοράς και της οικονομίας
ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΖΥΜΑΡΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ,
ΑΠΟ 26.05.2008 ΕΩΣ 31.05.2008

ΤΑ ΣΙΤΗΡΑ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΟ ΡΕΖΕΡΒΟΥΑΡ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ.

Φίλε ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, Η Επιλογή είναι δική σου.
ΟΧΙ στις ΠΑΡΑΛΟΓΕΣ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΤΙΜΩΝ
ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΤΕΛΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ.

ΑΠΟ τις ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΖΗΤΟΥΜΕ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ.
Και από την ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΙΜΟΛΟΓΙΩΝ ΔΕΚΟ για την τόνωση των οικονομικών μας και της ΑΓΟΡΑΣ.

ΑΠΟ 26.05,2008 Έως 31.05.2008, ΔΕΥΤΕΡΑ ΕΩΣ ΣΑΒΒΑΤΟ
ΟΧΙ ΣΤΑ ΖΥΜΑΡΙΚΑ
ΘΕΛΟΥΜΕ ΤΙΜΕΣ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗΣ

16 Οκτωβρίου. Παγκόσμια ημέρα διατροφής

Η σημερινή ημέρα, 16η Οκτωβρίου, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. Και όπως επισημαίνει η Greenpeace Ελλάδας στο σημερινό δελτίο τύπου: "και αντί να γιορτάζουμε την αφθονία και την ποικιλία των αγαθών που μας προσφέρει αυτός ο όμορφος πλανήτης, θα αναλωθούμε ξανά σε συζητήσεις για το πώς θα καταπολεμήσουμε δύο σύγχρονες επιδημίες που μαστίζουν αυτή τη στιγμή την ανθρωπότητα: τον υποσιτισμό και την παχυσαρκία. Σχήμα οξύμωρο; Και όμως πραγματικό. Την ίδια στιγμή που το αυτονόητο δικαίωμα στην τροφή καταρρακώνεται καθημερινά στις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη, η υπερκατανάλωση στις λεγόμενες αναπτυγμένες περιοχές οδηγεί σε διατροφικά προβλήματα και σκάνδαλα."

Μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία με τη μορφή αριθμών κατά την Greenpeace είναι και τα παρακάτω (περισσότερα εδώ):

• Περισσότεροι από 850 εκ. άνθρωποι εξακολουθούν να πεινούν σε όλο τον κόσμο.
• 2 δισ. άνθρωποι υποφέρουν από χρόνια έλλειψη θρεπτικών ουσιών.
• 40 εκ. άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από πείνα, ενώ καθημερινά παράγονται 356 κιλά δημητριακών ανά άτομο.
• Μεταξύ 1967- 1997, η παγκόσμια παραγωγή δημητριακών αυξήθηκε κατά 84% και ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε κατά 67%, εξασφαλίζοντας ένα καθεστώς επισιτιστικής ασφάλειας σε παγκόσμιο επίπεδο.
• Την ίδια περίοδο, το κόστος παραγωγής των τροφίμων μειώθηκε εντυπωσιακά, παρασύροντας σε αντίστοιχη μείωση και τις τιμές τους.
• Η βιομηχανία τροφίμων σπαταλά 40 δις δολάρια σε διαφήμιση.
• Για κάθε δολάριο που ξοδεύει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την καταπολέμηση του υποσιτισμού στον κόσμο, η βιομηχανία τροφίμων ξοδεύει 500 δολάρια για την προώθηση των επεξεργασμένων τροφίμων.

Δυστυχώς, σήμερα τα κανάλια της TV και τα άλλα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης θα γεμίσουν κάποιο από το χρόνο και το χώρο των ειδήσεών τους σε αφιερώματα για την ημέρα αυτή, θα ρίξουμε όλοι μας μερικά κροκοδείλια δάκρυα για τα παιδάκια που πεθαίνουν από την πείνα στις φτωχές χώρες, και μετά τι; Από αύριο πάλι στα καθ΄ημάς...

Πείτε ναι στα βιολογικά προϊόντα

Με τον όρο "βιολογικά" χαρακτηρίζονται τα προϊόντα εκείνα που παράγονται χωρίς τη χρήση χημικών φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων ή άλλων ορμονών. Αντί χημικών ουσιών, επιβλαβών για την υγεία, χρησιμοποιούνται άλλοι ακίνδυνοι οργανισμοί οι οποίοι δρουν παρασιτικά και ελέγχουν τους πληθυσμούς των παθογόνων. Οι αρχές της Βιολογικής Γεωργίας αποτυπώνονται αναλυτικά στον κανονισμό 2092/91 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στη βιολογική κτηνοτροφία, το παραγόμενο προϊόν προέρχεται από ζώα που μεγαλώνουν υπό καθορισμένες συνθήκες και τρέφονται με πιστοποιημένες βιολογικές τροφές.

Ένα προϊόν για να είναι βιολογικό πρέπει να πληροί πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τόσο στο στάδιο της παραγωγής και καλλιέργειας, όσο και στο στάδιο της μεταποίησης και τυποποίησης. Ο συνεχής έλεγχος αυτών των σταδίων αποτελεί άλλωστε και το βασικό λόγο για την αυξημένη διατροφική ασφάλεια που προσφέρει το τελικό προϊόν που καταλήγει στο τραπέζι μας. Ο έλεγχος και η πιστοποίηση των βιολογικών προϊόντων γίνονται από φορείς και οργανισμούς πιστοποιημένους από τα αρμόδια Υπουργεία. Στην περίπτωση της Ελλάδας, οι φορείς που έχουν πιστοποιηθεί από το Υπουργείο Γεωργίας (όπως δημοσιεύονται στο φύλλο C 354/29 9.12.2000 των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) είναι τέσσερις: η ΔΗΩ (Αριστοτέλους 38 Αθήνα Τ.Κ. 10433, Τηλ.: 210-8224384 / 210-8224839, Fax: 210-8218117), ο AGROCERT (Iθάκης 45-47 Αθήνα Τ.Κ. 11251, Τηλ.: 210-8231277 Fax: 210-8231438), ο ΣΟΓΕ (Σύλλογος Οικολογικής Γεωργίας Ελλάδος, Παραδεισίων 7 - Γαλάτσι Αττικής Τ.Κ. 11147, Τηλ.: 210-2387027, Fax: 210-2387027) και η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ (Ν.Πλαστήρα 24, Αλεξάνδρεια Ημαθία, Τηλ./Fax: 23330-24440).

Η Βιολογική Καλλιέργεια (σύμφωνα με τη wikipedia) είναι μια μέθοδος καλλιέργειας η οποία ελαχιστοποιεί ή αποφεύγει πλήρως τη χρήση συνθετικών λιπασμάτων και ζιζανιοκτόνων, ρυθμιστών ανάπτυξης των φυτών, ορμονών καθώς και πρόσθετων ουσιών στις ζωοτροφές. Η Βιολογική Καλλιέργεια απορρίπτει τη χρήση συνθετικών χημικών ουσιών, όπως τα συνθετικά ζιζανιοκτόνα, λιπάσματα, φυτοφάρμακα και γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (Γ.Τ.Ο.).

Υπάρχουν δύο τύποι βιολογικών προϊόντων:

• αυτά που βρίσκονται στο μεταβατικό στάδιο (στάδιο μετατροπής της καλλιέργειας του εδάφους από εντατικοποιημένη χημική σε βιολογική). Το μεταβατικό στάδιο (στο οποίο δε χρησιμοποιούνται φυσικά χημικές ουσίες) είναι το απαιτούμενο χρονικό διάστημα για να απαλλαγεί το έδαφος από τα υπολείμματα των χημικών ουσιών (συνήθως δυο περίπου χρόνια).
• αυτά που είναι πλήρως βιολογικά (μετά την πάροδο του μεταβατικού σταδίου).

Από προσωπική εμπειρία, καθώς εδώ και τέσσερα χρόνια αγοράζω μόνο βιολογικά φρούτα και λαχανικά, αλλαντικά, τυριά και σε μεγάλο ποσοστό και κρέας, μπορώ να πω ότι η διαφορά είναι εμφανής από την πρώτη φορά, τόσο στη γεύση όσο και στην ποιότητα. Φυσικά εξωτερικά η εμφάνισή τους είναι... όπως πραγματικά έπρεπε να είναι, δηλ. απουσιάζει το τεχνητό γυάλισμα, υπάρχουν ραγάδες στο φλοιό, οι καρποί είναι ασσύμετροι και όχι λες και βγήκαν από το ίδιο καλούπι, αντέχουν φυσιολογικό χρονικό διάστημα πριν χαλάσουν και άλλα πολλά που μας παραξενεύουν με τα προϊόντα που βομβαρδίζονται με χημικά.

Ένας πολύ αναλυτικός οδηγός για τα βιολογικά προϊόντα υπάρχει στο in.gr, όπου βρίσκονται πληροφορίες για τα στάδια καλλιέργειας, της λαϊκές αγορές βιολογικών προϊόντων και τους οργανισμούς πιστοποίησης. Ίσως η καλύτερη βιολογική λαϊκή αγορά στην πρωτεύουσα είναι στο δήμο Βούλας, κάθε Σάββατο από τις 9:00 μέχρι τις 14:00.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης κάποια στιγμή μέσα στο 2007 προσπάθησε (μετά από πιέσεις του Σωματείου Λαικών Αγορών) να ενσωματώσει τις βιολογικές λαϊκές αγορές εντός των λαϊκών αγορών που λειτουργούν σε όλη την επικράτεια. Ευτυχώς μέχρι τώρα έχει αποφευχθεί κάτι τέτοιο.

Related:
[1] "Βιολογική καλλιέργεια" (πηγή: Ελληνική Wikipedia)
[2] "Οδηγός Βιολογικής καλλιέργειας" (πηγή: in.gr)
[3] "Τι σημαίνει βιολογική καλλιέργεια;" (πηγή: greenfarm.gr)
[3] "Οδηγός καταναλωτή" (πηγή: bio-farm)

Λίστα επικίνδυνων συντηρητικών (Ε-κωδικοί)

Κάθισα και συγκέντρωσα, μετά από πολύ ψάξιμο, τη λίστα των συντηρητικών-προσθετικών τροφίμων που μπαίνουν "για το καλό μας" στα φαγητά που τρώμε. Η λίστα (μετά από σχετική επεξεργασία) προέρχεται από το www.curezone.com, είναι στα Αγγλικά και περιέχει τις παρακάτω στήλες:

• κωδικός συντηρητικού (με ή χωρίς πρόθεμα Ε-),
• όνομα συντηρητικού,
• κατηγορία στη οποία υπάγεται,
• συνέπειες στην υγεία.

Δυστυχώς εδώ στην Ελλάδα (σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στο εξωτερικό), στα συσκευασμένα τρόφιμα τα συντηρητικά συνήθως δεν αναφέρονται με τον κωδικό τους αλλά με την ονομασία τους, οπότε ... τρέχα γύρευε. Στην Ελληνική Wikipedia υπάρχει η λίστα με την Ελληνική ονομασία των προσθετικών τροφίμων.

Βρείτε και κατεβάστε τη λίστα (σε μορφή pdf) από εδώ.